รายงานวิจัยเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัยการเสริมสร้างศักยภาพทางวัฒนธรรมสู่นวัตกรรมชุมชนเพื่อความยั่งยืน ศึกษาชุมชนนำร่อง 10 แห่ง ด้วยการวิจัยเชิงปฏิบัติการ ร่วมกับสถาบันวิชาการ 5 ภูมิภาค ได้แก่ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี และคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต เนื้อหาแต่ละบทนำเสนอบริบท ทุนในมิติต่าง ๆ และการดำเนินกิจกรรมร่วมกับชุมชน ผลการศึกษาชี้ให้เห็นความหลากหลายทางประวัติศาสตร์ชาติพันธุ์ วัฒนธรรม ภูมิปัญญา และการปรับตัวของชุมชนภายใต้ระบบเศรษฐกิจทุนนิยม ชุมชนแต่ละแห่งนำทุนวัฒนธรรมของตนมาใช้ต่างกัน ทั้งการเผยแพร่ภูมิปัญญาการจับสัตว์น้ำในงานประจำปีของชุมชนเกาะกง การต่อยอดเครื่องจักสานจากอัตลักษณ์ไทดำของชุมชนคุยยาง การจัดนิทรรศการอักษรไทน้อยของชุมชนท่าม่วง การพัฒนาสิ่งทอและงานฝีมือไทภูของบ้านเซินเหนือ การส่งเสริมการเรียนรู้ของเยาวชนผ่านภูมิปัญญาและคติชนของบ้านโอด และผ่านนิเวศวัฒนธรรมของบ้านตามุย การใช้อาหารฮาลาลและหลักศาสนาอิสลามสร้างอาชีพของชุมชนบางเทา การส่งเสริมความรู้ด้านสุขภาพแก่ผู้สูงอายุจากภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านของชุมชนควนมอง การสร้างแหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ของบ้านสันคะยอม และการท่องเที่ยวเชิงนิเวศจากป่าชุมชนของบ้านหนองหล่ม