รายงานวิจัยเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัยการเสริมสร้างศักยภาพทางวัฒนธรรมสู่นวัตกรรมชุมชนเพื่อความยั่งยืน ผู้วิจัยใช้กรอบคิดเรื่อง "ภาวะสมัยใหม่" (modernity) ทบทวนประสบการณ์ของชุมชนท้องถิ่น 10 แห่งที่ศึกษาร่วมกับสถาบันวิชาการ 5 แห่ง เพื่อทำความเข้าใจว่าชุมชนรับมือกับการพัฒนาของรัฐและกระแสทุนนิยมอย่างไร เนื้อหาเริ่มจากการวางกรอบแนวคิดภาวะสมัยใหม่และภาพสะท้อนในสังคมไทย ซึ่งปรากฏผ่านรัฐราชการที่รวมศูนย์ การพัฒนาที่เอื้อกลุ่มทุน และความเหลื่อมล้ำ จากนั้นจึงชี้ว่าชุมชนท้องถิ่นเป็นผู้ที่ปรับตัวและต่อรองได้ โดยผสมผสานสิ่งใหม่เข้ากับทุนวัฒนธรรมและทุนสังคมที่มีอยู่ และวัฒนธรรมท้องถิ่นถูกสร้างใหม่อยู่เสมอผ่านการพัฒนาบนฐานเศรษฐกิจวัฒนธรรม บทสุดท้ายนำเสนอเสียงของคนรุ่นใหม่และผู้สูงวัยในชุมชน ซึ่งสะท้อนการผสมผสานระหว่างความคิดแบบจารีตกับความคิดแบบก้าวหน้าในช่วงที่สังคมเข้าสู่สังคมสูงวัยและสังคมดิจิทัล